Troubleyn | Jan Fabre

Over Jan Fabre

 

Ruim 40 jaar neemt Jan Fabre (1958, Antwerpen) een toonaangevende positie in als één van de meest innovatieve en grensverleggende personen uit de internationale hedendaagse kunstscène. Als beeldend kunstenaar, theater kunstenaar en auteur ontwikkelde hij een hoogst persoonlijke atmosfeer met een eigen betekenissysteem van terugkerende motieven en figuren. Nieuwsgierig van nature en onder invloed van de manuscripten van de entomoloog Jean-Henri Fabre (1823-1915) raakte Jan Fabre op jonge leeftijd gefascineerd door de leefwereld van insecten en andere kleine wezens.

Tijdens zijn opleidingen eind jaren zeventig aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen en het Stedelijk Instituut voor Sierkunsten en Ambachten te Antwerpen verkende hij de manieren waarop het menselijk lichaam betrokken kon worden bij zijn onderzoek. Jan Fabres beeldende taal bevindt zich in een eigenzinnige wereld, waarin lichamen in een uitgehouden evenwichtsoefening het natuurlijke bestaan op de dunne grens van leven en dood weten te definiëren. De metamorfose en constante interactie van dier-mens en mens-dier zijn sleutelbegrippen in Fabres denkpraktijk. Zijn spiritueel en fysiek universum ontplooit zich zowel in zijn auteursteksten als in zijn nachtelijke notities, of zogenaamde Nachtboeken.

Als een consilience-kunstenaar brengt hij performancekunst en het theater samen; Jan Fabre heeft het idioom van het theater veranderd door real time en real action op het podium te brengen. Na zijn historische acht uur durende productie ‘Het is theater zoals te verwachten en voorzien was’ (1982) en de vier uur durende ‘De macht der theaterlijke dwaasheden’ (1984) verkende hij onontgonnen wegen met ‘Mount Olympus. To glorify the cult of tragedy, a 24-hour performance’ (2015). Een monumentale marathonvoorstelling waarmee hij in verschillende wereldsteden de geschiedenis van het theater herschreef.

Jan Fabre geniet erkenning van een wereldwijd publiek dankzij onder meer ‘De man die de wolken meet’ (1998) op verschillende locaties (S.M.A.K., Gent; deSingel, Antwerpen; Brussels Airport; 21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa), het kasteel ‘Tivoli’ te Mechelen (1990) en permanente publieke werken op prominente locaties, zoals ‘Heaven of Delight’(2002) in het Koninklijk Paleis te Brussel, ‘De blik binnenin (Het Uur Blauw)’(2011-2013) in de koninklijke trap van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, de installatie van ‘De man die het kruis draagt’(2015) in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen en de drie altaarstukken in navolging van Rubens, Jordaens en Van Dyck in de Antwerpse Sint-Augustinuskerk/AMUZ. Net als zijn ‘Heaven of Delight’ zijn deze altaarstukken gemaakt met de dekschildjes van de juweelkever. Jan Fabre schildert met licht door de klassieke olieverf te vervangen door een van de meest duurzame materialen van de natuur. 


 



De twee bekende reeksen van mozaïekpanelen waarmee hij tevens ingaat op de omstreden historiek van België, ‘Tribute to Hieronymus Bosch in Congo’ (2011-2013) en ‘Tribute to Belgian Congo’ (2010-2013) waren voor het eerst in hun volledigheid te zien in het PinchukArtCentre in Kiev (2013) en werden nadien onder meer getoond in het Palais des Beaux-Arts in Rijsel (2013) en in ’s-Hertogenbosch ter ere van de 500ste verjaardag van Hiëronymus Bosch (2016). 

De veelzijdige Belgische kunstenaar is bekend van solotentoonstellingen zoals ‘Homo Faber’ (KMSKA, 2006), ‘Hortus / Corpus’ (Kröller-Müller Museum, Otterlo, 2011), ‘Stigmata. Actions & Performances, 1976–2013’ (MAXXI, Rome, 2013; M HKA, Antwerpen, 2015; MAC, Lyon, 2016; Leopold Museum, Wenen 2017; CAAC, Sevilla, 2018). Jan Fabre was de eerste levende kunstenaar die een grootschalige tentoonstelling in het Louvre presenteerde (‘L’ange de la métamorphose’, 2008). Met zijn gekend ensemble van ‘Het Uur Blauw’ (1977-1992) reisde hij onder meer naar het Kunsthistorisches Museum in Wenen (2011), het Musée d’Art Moderne van Saint-Etienne (2012) en het Busan Museum of Art (2013).

Met ‘Spiritual Guards’ (2016) onthult Jan Fabre een veelzijdige solo tentoonstelling van sculptuur, tekeningen, installaties, performance en digitale media op drie historische locaties in de stad Florence: Belvedere, Palazzo Vecchio en Piazza della Signoria. Jan Fabre werd uitgenodigd door dr. Mikhail Piotrovsky om een grootschalige tentoonstelling te creëren in The State Hermitage Museum in St. Petersburg. Met de tentoonstelling ‘Jan Fabre. Knight of Despair / Warrior of Beauty’ (2016-2017) ging de kunstenaar de dialoog aan met de meesters uit de Vlaamse kunst: Rubens, Jordaens en Van Dyck – zijn inspiratiebronnen.  ‘Glass and Bone Sculptures 1977-2017’ was zijn meest recente solotentoonstelling in Italië, tevens een collateral event van de 57steeditie van de Biënnale van Venetië (2017). Tijdens Palermo– Italiaanse Hoofdstad van Cultuur 2018 organiseerde MondoMostre ‘Jan Fabre. Ecstasy & Oracles’ (Monreale – Agrigento, Sicilië, 2018) als een collateral event van Manifesta 12.  

In Fondation Maeght geeft Fabre dat jaar een overzicht van zijn tot dusver volbracht onderzoek naar het brein onder de veelzeggende titel: ‘Ma nation, l’imagination’. Zijn voortdurende onderzoek naar het brein, volgens hem ‘the most sexy part of the body’, begon een paar jaar eerder met ‘Anthropology of a planet’ (Palazzo Benzon, Venetië, 2007); ‘From the Cellar to the Attic, From the Feet to the Brain’ (Kunsthaus Bregenz, 2008; Arsenale Novissimo, Venetië, 2009) en ‘PIETAS’ (Nuova Scuola Grande di Santa Maria della Misericordia, Venetië, 2011). 

Selectie van aankomende projecten:

-solo tentoonstelling ‘Jan Fabre. Oro Rosso’, Museo di Capodimonte, opening  28 Maart 2019

-speciaal project Biennale van Venetië, 2019 : opening 6 Mei 2019

Curriculum Vitae

close